COMMENTAAR
Bepaalt (AI-)pornografie onze seksuele voorkeuren?
Door Jelena Maes
Bron: E-Girls, Tathiana Thielens
In 1969 schreef feministe Carol Hanisch de bekende woorden “The Personal is Political.” Hiermee bedoelt ze dat individuele kwesties of problemen onderdeel zijn van een breder maatschappelijk, politiek machtsspel. In welke mate worden onze individuele seksuele voorkeuren bepaald door de maatschappelijke context? En wat als (AI-)porno deze context domineert?
In haar boek Het recht op seks schrijft Amia Srinivasan het volgende: “Porno ontleent haar autoriteit aan degenen die ernaar kijken: de jongens en mannen die erop vertrouwen dat porno hun laat zien wat ‘er allemaal te beleven is’.” Voor het merendeel van de jongeren is de eerste seksuele ervaring via een scherm. Hoe we denken over seks, en seksuele intimiteit, is gekleurd door wat er online te zien en te vinden is. In die zin is porno normatief. Het bepaalt hoe seks hoort te zijn. De autoriteit van pornografie eindigt niet bij het scherm; gebruikers die online content als ‘de realiteit’ zien, nemen deze verlangens en verwachtingen mee in hun eigen (seksuele) relaties. Zo kent de erotisering van een onderdanige vrouw gevolgen tot in de ‘persoonlijke’ slaapkamer.
Mainstream porno vertelt ons welke scripts er bestaan en welke lichamen een actieve of passieve rol krijgen. Uiteraard bestaat er ook feministische, queer - porno, maar helaas zijn deze alternatieve vormen vaak betalend. Dit zorgt ervoor dat gratis content voornamelijk voor de mannelijke blik wordt gemaakt. Anti-porno feministen noemden het in 1993 al ‘de erotisering van het patriarchaat’, nog voor porno zo wijdverspreid en online toegankelijk was.
Gratis onlineporno is niet alleen een afspiegeling van onze bestaande seksuele voorkeuren, maar door middel van algoritmes worden deze voorkeuren herbevestigd en afgebakend. De verlangens van gebruikers worden met andere woorden gestimuleerd. Porno is dus niet alleen een product van de wereld, maar geeft haar ook vorm. Zo schrijft Srinivasan gevat: “Het venster van de browser wordt een venster op de wereld.”
Sinds Srinivasan haar boek uitbracht in 2021, wordt ‘het venster van de browser’ overspoeld met AI-vrouwen en pornografische deepfakes. Dominique De Groen schrijft in E-Girls het volgende over deepfakelichamen. “Deze lichamen hebben geen autonomie: losgerukt uit hun oorspronkelijke context zijn ze volledig onderworpen aan de grillen van de Geile Nerd, die zijn algoritme als een wurgslang rond hen trekt en dicteert wat er met hen gebeurt.”
Door middel van AI kunnen gebruikers lichamen genereren die voldoen aan individuele voorkeuren en verlangens. Daarnaast kunnen ze hun ‘eigen’ karakters alle vormen van handelingen laten uitvoeren. Gebruikers kunnen hun hyperseksuele fantasieën volledig vrij tot stand laten komen. Dominique De Groen waarschuwt ons voor een afdaling naar steeds extremere verlangens. “Wanneer de onmiddellijke bevrediging van elke hyperspecifieke fantasie mogelijk is, wordt het moeilijker om zich te laten verrassen door iets echts, iets onverwachts, om nieuwsgierig te zijn naar iets van je nog niet kent.”
Het gevaar schuilt erin dat gebruikers steeds verder grenzen aftasten en extremere voorkeuren ontwikkelen. Dit kan onrealistische verwachtingen in de hand werken en verregaande gevolgen hebben voor seksuele intimiteit tussen personen en geliefden. De vrouwenlichamen die met AI worden gegenereerd, tarten alle wetten van het menselijk lichaam. Voordien waren we afhankelijk van wat op online pornowebsites beschikbaar was, maar AI heft alle menselijke limieten op. De vraag is of er nog gezocht wordt naar de erotiek van een vrouw, of naar het idee van een vrouw.