RECENSIE
Bloesems in Herfst: een graphic novel over tijdloze huidhonger
Door Valeria Koroleva
Bloesems in Herfst, geschreven door Zidrou en geïllustreerd door Aimée de Jongh, verkent tijdloze onderwerpen, zoals liefde, verliefdheid en seksualiteit op oudere leeftijd. Met rijke symboliek en gevoelige illustraties brengt de graphic novel een ontroerend en zelden besproken perspectief op intimiteit bij oudere volwassenen.
Boekcover Bloesems in Herfst, geïllustreerd door Aimée de Jongh
Het boek vertelt het hartverwarmend verhaal van twee mensen die liefde vinden. Maar ook hardnekkige onderwerpen zoals eenzaamheid, zelfbeeld, leeftijdsdiscriminatie, sekswerk en de dood worden aangekaart. Het verhaal volgt Mediterannea Solenza (61) en Ulysses Varennes (59) en hoe hun leven drastisch verandert.
Wanneer de moeder van Mediterannea overlijdt, wordt zij de oudste Solanza in de familie. Tegelijkertijd wordt Ulysses onverwacht vroegtijdig op pensioen gestuurd. De ingrijpende veranderingen dwingen beide protagonisten om hun leven te heroriënteren. Dat laat niet lang op zich wachten wanneer ze elkaar in de wachtkamer van een dokterspraktijk ontmoeten. Die toevallige ontmoeting groeit langzaam uit tot een relatie waarin ze niet alleen hun gevoelens voor elkaar, maar ook hun eigen onzekerheden onder ogen moeten zien.
Aimée de Jongh: de illustrator
De Jongh werkt voor de illustraties met zachte en warme tinten die de melancholische maar hoopvolle sfeer van het verhaal versterken. De kleuren ondersteunen de emotionele ontwikkeling van de personages. Ook maakt De Jongh gebruik van een rustige en overzichtelijke bladspiegel. De panelen geven de personages letterlijk ruimte, waardoor de lezer tijd krijgt om stil te staan bij hun gevoelens en gedachten. Dit vertraagde tempo past bij het thema van het verhaal. Liefde en verlangen die niet meer voortkomen uit jeugdig impulsief gedrag, maar uit reflectie, ervaring en kwetsbaarheid.
Daarnaast zijn de gezichtsuitdrukkingen doorheen het boek expressief waardoor kleine emoties veel betekenis krijgen. De lichaamstaal van de personages krijgt ook extra aandacht wat ervoor zorgt dat emoties vaak subtiel zonder woorden voelbaar worden. Kleine details zoals een aarzelende blik, een gespannen hand of een tedere aanraking dragen sterk bij aan de intimiteit van het verhaal.
Aimée de Jongh is een gerenommeerde illustrator. Haar Nederlands-Indische achtergrond geeft haar werk een unieke gevoeligheid voor menselijke verhalen en kwetsbaarheden. In 2015 won de Jongh de Saint-Michelprijs voor haar graphic novel The Return of the Honey Buzzard. Daarnaast is ze een opvallend figuur binnen in het genre graphic journalism, een genre dat woorden en illustraties combineert om non-fictieverhalen te vertellen. Projecten als Europe’s waiting room, Asylum seekers in Ter Apel en Immigration to Canada tonen aan dat complexe thema’s vlekkeloos met beeld verweven deel is van haar natuur. Dat empathisch vertelvermogen is in Bloesems in Herfst op elke pagina voelbaar.
Afbeeldingen uit Bloesems in de herfst, geïllustreerd door Aimée de Jongh
Symboliek à volonté
Door tekst en beeld zo nauw met elkaar te verweven, ontstaat een gelaagde vertelling waarin illustraties niet enkel het verhaal begeleiden, maar ook nieuwe betekenissen toevoegen. Vooral in scènes zonder dialoog tonen de beelden hoe intimiteit zich vaak afspeelt in kleine, stille momenten. Aimée de Jonghs illustraties en Zidrous scherpe pen passen als puzzelstukken in elkaar.
Bloesems in Herfst zit vol symboliek die de onderliggende complexiteit van intimiteit op latere leeftijd blootlegt. Een voorbeeld hiervan is de reis van Mediterranea naar zelfacceptatie, een onderdeel dat sterk blijft nazinderen. Als kind was ze bang voor de stiefmoeder van Sneeuwwitje en daardoor durft ze tot op het heden geen rode appels te eten. Ze beschrijft hoe de heks, met haar haakneus en wratten, haar jarenlang achtervolgde in haar slaap.
In een scène bestudeert Mediterranea haar lichaam in de spiegel, maar in het spiegelbeeld herkent ze de heks. Daarna ontdekt ze tijdens een passievolle kus dat ze haar maandstonden heeft. “Sinds wanneer klimmen herfstbladeren terug in de bomen?” vraagt Ullysses zich af. Een subtiele verwijzing naar hoe de twee protagonisten jeugdigheid ervaren in hun verliefdheid.
Seks op latere leeftijd
Bloesems in Herfst verschijnt in een maatschappelijke context waarin seks op latere leeftijd nog altijd een taboe vormt. Het is een onderwerp dat ook in andere werken blijft nazinderen. Gerontoloog Els Messelis schreef Onbekend dus Onbestaand, waarin ze over hetzelfde onderwerp schrijft.
“Doorgaans worden gepensioneerden vaak als aseksuele wezens gezien, vanwege het stereotype dat mensen op latere leeftijd geen nood meer hebben aan seks. Een actief seksleven wordt gelinkt aan jeugdigheid en naarmate mensen ouder worden, zou hun behoefte aan seks ook vervagen. Maar niets is minder waar”, klinkt het. Bloesems in Herfst is een representatie die ons eraan herinnert dat er op intimiteit en seks geen leeftijd staat.