PORTRET
Gisèle Pelicot: van slachtoffer tot feministisch icoon
Door Edwina Smits
Op 17 februari 2026 verscheen haar boek Ode aan het Leven. Haar memoir is een verslag van haar verzet tegen schaamte. “De schaamte moest van kant wisselen. Iedereen moest die 51 verkrachters zien: zíj moesten het hoofd buigen, niet ik.” Gisèle Pelicot wil niet als een martelaar gezien worden. Juridische gezien is ze een slachtoffer, maar in het leven weigert ze zich gewonnen te geven.
Gisèle Pelicot op de cover van Ode aan het Leven (bron: eigen foto)
Gisèle Pelicot werd op 7 december 1952 geboren te Villingen-Schwenningen, in het toenmalige Franse bezettingsgebied in Duitsland. Haar vader was daar als beroepsmilitair gestationeerd. Toen ze vijf jaar oud was, keerde het gezin terug naar Frankrijk. Vier jaar later verloor ze haar moeder aan kanker.
Op haar negentiende ontmoette ze Dominique Pelicot. Hij zou later haar man worden. Het koppel trouwde in april 1973 en ze kregen samen drie kinderen. Ze waren meer dan vijftig jaar getrouwd, tot hun echtscheiding in 2024 werd uitgesproken naar aanleiding van het strafproces tegen haar ex-echtgenoot.
Gisèle Pelicot maakte intussen carrière bij Électricité de France (EDF), het grootste elektriciteitsbedrijf van Europa. Ze eindigde er als leidinggevende op de logistieke afdeling die verantwoordelijk is voor de bevoorrading van Franse kerncentrales. Na haar pensioen vestigt ze zich in het Provençaalse dorp Mazan en brengt ze een groot deel van haar tijd door op de Île de Ré.
Mazan-verkrachtingszaak
Tussen 2011 en 2020 werd Gisèle Pelicot het slachtoffer van seksueel geweld. Dat gebeurde terwijl ze buiten bewustzijn was. Haar toenmalige echtgenoot, Dominique Pelicot, diende haar slaap- en kalmeringsmiddelen toe in het eten. Eenmaal zij verdoofd was, nodigde hij via het internet mannen uit om haar seksueel te misbruiken. Uit onderzoek bleek dat zij tientallen keren, mogelijks bijna honderd keer, verkracht werd door verschillende mannen terwijl Dominique Pelicot de scènes filmde en fotografeerde. “Als ik denk aan wat ze hebben gedaan, word ik overmand door walging.”
Uiteindelijk stonden in totaal 51 mannen, waaronder Gisèle Pelicots ex-echtgenoot, terecht voor verkrachting, poging tot verkrachting en seksuele aanranding. De misdrijven vonden voornamelijk plaats in de echtelijke woning in Mazan. In december 2024 werden alle beklaagden schuldig bevonden . Dominique Pelicot kreeg 20 jaar celstraf, terwijl de andere daders gevangenisstraffen tussen drie en vijf jaar kregen.
Openbaar Pelicot
Gisèle Pelicot koos er bewust voor om het proces tegen haar ex-echtgenoot en de andere daders openbaar te laten plaatsvinden. Een openbaar proces bood haar ook de mogelijkheid om het taboe rond seksueel geweld te doorbreken en andere slachtoffers te laten weten dat ze niet alleen zijn. Het proces maakte heel wat los in Frankrijk en iedere dag stonden er vrouwen buiten de rechtbank om Gisèle Pelicot te steunen. “Ik denk dat ze zich herkenden in mijn verhaal. En ik denk dat het de strijd van al deze vrouwen was; het was mijn rechtszaak, maar het was ook die van hen.”
Na het proces wil Gisèle Pelicot niets meer te maken hebben met haar ex-echtgenoot. Toch gebruikte ze tijdens het proces en later voor de publicatie van haar boek nog altijd zijn familienaam. Daarmee wil ze haar familieleden die ook zo heten steunen. Door de naam te gebruiken tijdens het openbaar proces wil ze ervoor zorgen dat wie de naam Pelicot hoort aan haar denkt en niet aan Dominique Pelicot. Op die manier kunnen haar kleinkinderen trots zijn. “Ik wil dat mijn kleinkinderen zich niet schamen om die naam te dragen.” Nu gaat ze weer door het leven met haar geboortenaam.
Herstel
Nadat het proces was afgelopen, begon er voor Gisèle Pelicot een nieuwe fase in haar leven, namelijk herstel, herontdekking en veerkracht. Ze is al een paar jaar samen met haar nieuwe partner. “Ik had nooit gedacht dat ik weer verliefd zou worden. Ik dacht dat ik de rest van mijn leven alleen zou blijven, met mijn vrienden en kinderen.”
Ook het schrijven van Ode aan het Leven is voor Gisèle Pelicot een nieuwe stap. Met haar boek wil ze lezers laten inzien dat maatschappelijke verandering mogelijk is, indien de houding verandert. “We kunnen alle wetten aannemen die we willen, maar als de mentaliteit niet verandert, blijft dat onvoldoende”, zegt ze. Volgens haar kan, met behulp van het onderwijs, respect en aandacht voor elkaar, een einde gemaakt worden aan de machistische en patriarchale structuren in onze samenleving.
Haar moed blijft niet onopgemerkt. In 2025 werd ze opgenomen in de BBC’s lijst van 100 Women. In hetzelfde jaar werd ze onderscheiden met de Légion d’Honneur. Deze erkenningen zijn niet alleen een eerbetoon aan haar persoonlijke veerkracht, maar ook aan haar rol als symbool in de strijd tegen vrouwengeweld. Door het taboe rond seksuele mishandeling te doorbreken en het gesprek over machtsmisbruik te openen, geeft ze een stem aan alle slachtoffers.