Door Nel Heysse
In Nederland maakt 3,8 procent van de jongens en meisjes voor hun twaalfde levensjaar seksueel misbruik mee. Dat betekent dat gemiddeld één leerling per klas tijdens de basisschooltijd hiermee te maken krijgt.
Rinke Verkerk neemt je in haar boek mee in de complexe realiteit van seksueel misbruik, van begin tot eind. Het is een zwaar onderwerp en soms moeilijk te lezen, maar als er één les is die dit boek je leert, dan is het wel dit: wegkijken heeft geen zin. Seksueel misbruik kan alleen gestopt worden als we het uit de geheime sfeer halen. ‘Door het onbespreekbaar te maken, duwen we het verder de geheime sfeer in waar daders het zo graag willen houden’, lees je op het einde van het boek.
Het omstandereffect – het uitblijven van hulp van de omgeving in een noodsituatie – houdt misbruik in stand. Hierdoor behoudt de dader de macht en blijft het slachtoffer hulpeloos achter. Rinke Verkerk onderzoekt waarom dit gebeurt, en waarom we juist gevallen van seksueel misbruik vaak wegkijken.
Lenneke* wordt misbruikt door haar opa en vertelt heel het dorp wat ze meemaakte, inclusief Rinke Verkerk. Verkerk doet niets met Lennekes verhaal en distantieert zich van haar - alsof seksueel misbruik besmettelijk is - een houding die veel dorpelingen aannemen. Twintig jaar later gaat Verkerk terug in gesprek met Lenneke over het misbruik en doet dit keer iets anders. In plaats van het misbruik weg te stoppen waar niemand het ziet, brengt ze het verhaal naar buiten. In de hoop dat we als gemeenschap in de toekomst niet meer wegkijken, maar net in actie komen.
*In het boek worden fictieve namen gebruikt om de privacy van de slachtoffers te bewaren.
